ठाकरे बंधूंची युती : मनपासाठी रणनीती

महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर एक ऐतिहासिक घडामोड घडली आहे. दोन दशकांनंतर ठाकरे कुटुंबातील फूट भरून काढत, उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) आणि राज ठाकरेंच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे) मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि इतर महानगरपालिकांच्या निवडणुकांसाठी युतीची घोषणा केली आहे. हे घोषणा बुधवारी मुंबईत एकत्रित पत्रकार परिषदेत करण्यात आली, ज्यात उद्धव ठाकरेंनी म्हटले, "आम्ही एकत्र आलो आहोत आणि एकत्र राहू." राज ठाकरेंनीही याला दुजोरा देत, मराठी अस्मितेच्या रक्षणासाठी हे पाऊल आवश्यक असल्याचे सांगितले. ही युती २००६ नंतरची पहिली मोठी एकजूट आहे, जेव्हा राज ठाकरेंनी शिवसेनेतून बाहेर पडून मनसे स्थापन केली होती.

या युतीचे मुख्य केंद्रबिंदू मुंबई महानगरपालिका निवडणुका आहेत, ज्या १५ जानेवारी २०२६ रोजी होणार आहेत. सीट शेअरिंगच्या फॉर्म्युलानुसार, शिवसेना (UBT) ला १४५-१५० जागा, तर मनसेला ६५-७० जागा मिळणार आहेत. मुंबई महानगरपालिका ही देशातील सर्वात श्रीमंत महानगरपालिका आहे, जिचे वार्षिक बजेट ४५,००० कोटींहून अधिक आहे. या युतीमुळे या महानगरपालिकेत ठाकरेंच्या एकत्रित ताकदीचा फायदा होईल. मुंबईतील मराठी भाषिक मतदार, जे पारंपरिकपणे शिवसेनेच्या पाठीराखे आहेत, आता या युतीकडे आकर्षित होतील. मनसेची कट्टर मराठी धोरणे आणि शिवसेनेची संघटनात्मक ताकद एकत्र येताच, उत्तर भारतीय आणि गुजराती मतदारांवर प्रभाव टाकण्याची शक्यता आहे, जे महायुतीच्या (शिवसेना शिंदे गट + भाजप) साठी धोकादायक ठरू शकते.

केवळ मुंबईपुरते मर्यादित न राहता, ही युती इतर महानगरपालिकांमध्येही फायदे देईल. ठाणे, नवी मुंबई, पुणे, नाशिक, नागपूर आणि औरंगाबादसारख्या शहरांमध्येही या युतीचा प्रभाव दिसेल. ठाण्यात मनसेची मजबूत पकड आहे, तर पुण्यात शिवसेनेची पारंपरिक ताकद. या युतीमुळे या शहरांमध्ये विखुरलेली मराठी मते एकत्र येतील, ज्यामुळे महायुती आणि काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या महाविकास आघाडीला कडवी स्पर्धा असेल. उदाहरणार्थ, ठाणे महानगरपालिकेत मनसेच्या २०१७ च्या कामगिरीचा फायदा शिवसेनेला मिळेल, तर नाशिकमध्ये स्थानिक मुद्द्यांवर एकत्रित मोर्चेबांधणी शक्य होईल. या सर्व शहरांमध्ये विकासकामे, पाणीपुरवठा आणि रोजगार हे मुख्य मुद्दे असतील, ज्यात ठाकरेंची युती मराठी हितांचा पुरस्कार करेल

मराठी माणसाला या युतीचा किती फायदा होईल? हे प्रश्न अतिशय महत्त्वाचा आहे. महाराष्ट्रात मराठी भाषिकांची लोकसंख्या ७०% हून अधिक आहे, तरीही मुंबईसारख्या शहरांत ते अल्पसंख्याक वाटतात. ही युती मराठी अस्मितेच्या मुद्द्यांना केंद्रस्थानी ठेवते. राज ठाकरेंनी नेहमी मराठी भाषा, रोजगार आणि संस्कृतीच्या रक्षणावर भर दिला आहे, तर उद्धव ठाकरेंनी कोरोना काळात मराठी हितांचे रक्षण केले. एकत्रितपणे, ते मराठी युवकांसाठी नोकऱ्या, शिक्षण आणि व्यवसायात आरक्षणासारखे मुद्दे पुढे रेटतील.

मुंबईत उत्तर भारतीयांच्या वाढत्या प्रभावामुळे मराठी माणूस हद्दपार होत असल्याची भावना आहे; ही युती त्याला आवाज देईल. परिणामी, मराठी मतदारांची एकगठ्ठा मते या युतीकडे वळतील, ज्यामुळे त्यांच्या समस्या सोडवण्यात गती येईल. तथापि, हे फायदे प्रत्यक्षात उतरले तरच. भूतकाळात अशा युती तात्पुरत्या राहिल्या आहेत, म्हणून दीर्घकाळ टिकवणे हे आव्हान असेल.